Siła płynie z gór !
SZUKAJ W SERWISIE B5
NEWSLETTER Newsletter
BESKIDZKA 5 DLA MIESZKAŃCÓW Beskidzki produkt na 5
SZUKAJ NOCLEGU: przejdź do bazy noclegowej SZUKAJ ATRAKCJI przejdź do bazy atrakcji FILM O BESKIDZKIEJ 5 zobacz film

Tradycja, która żyje

Beskidzka 5 to miejsce, gdzie tradycyjne stroje, pieśni, zwyczaje i rzemiosło nie stanowią tylko powierzchownej ozdoby, przywoływanej jedynie ze względu na turystów, ale są autentycznym sposobem życia, wybieranym także przez młodych ludzi. Ogromna żywotność góralskiej tradycji przejawia się przede wszystkim w muzyce - na terenie Beskidzkiej 5 działa ponad 30 kapel i zespołów regionalnych, w tym popularne w Polsce i za granicą, wielokrotnie nagradzane: Dziecięca Estrada Regionalna "Równica", Zespół Regionalny "Wisła", Zespół Regionalny "Istebna", Kapela "Wałasi", Rodzinna Grupa Pieśni i Tańca "Kotarzanie" czy Regionalny Zespół "Klimczok". Wiele spośród tych zespołów wykorzystuje w swoich aranżacjach brzmienie tradycyjnych instrumentów, takich jak gajdy, okaryny, piszczałki, trombity bądź rogi pasterskie.

Nieodłącznym elementem wykorzystywanym przez góralskie kapele i zespoły są stroje regionalne. W przeszłości przyodziewek górala składał się z białych nogawic, lnianej koszuli, czerwonego bruclika (kamizelki) oraz ciemnej, swobodnie narzucanej na ramiona guni (w kolorze czarnym u górali śląskich, brązowym – u górali żywieckich). Na nogach noszono kopyca (grube białe skarpety), które przewiązywano rzemieniami od kierpców.

Z kolei kobiety nosiły kabotek – bluzkę z krótkimi bufiastymi rękawami, na którą nakładano sukienny gorset oraz ciemną, gęsto fałdowaną spódnicę i fartuch. Głowę każdej mężatki okrywał czepiec i chusta. Ponieważ strój kobiecy był dość skromny, bogatsze góralki chętnie sięgały po miejski strój cieszyński bądź – w Szczyrku – żywiecki. Wielu mieszkańców Beskidzkiej 5 dziś jeszcze posiada umiejętność wytwarzania tradycyjnych elementów stroju góralskiego, przede wszystkim bruclików, kabotków oraz kierpców. Ze strojem tym związany jest również charakterystyczny rodzaj haftu, tzw. haft warkoczykowy, wykonywany w kolorze czerwonym, czarnym lub brązowym: w bluzkach kobiecych haftuje się wzory na rękawach i wokół dekoltu, zaś w koszulach męskich - u podstawy rozcięcia z przodu bądź wzdłuż całego rozcięcia i na końcach rękawów.

Wytwarzanie góralskich strojów czy wyrób instrumentów to nie jedyne tradycyjne rzemiosła, które do dziś zachowały się na terenie Beskidzkiej 5. Nadal kultywowana jest sztuka budowy domów z drewnianych bali; można jeszcze spotkać mieszkańców posiadających odchodzącą w zapomnienie umiejętność szczypania gontów, a dawne tradycje kowalstwa pielęgnowane są w pracowniach kowalstwa artystycznego. Na terenie Beskidzkiej 5 nie brakuje też malarzy i rzeźbiarzy, dla których beskidzkie krajobrazy, zwyczaje i postaci od wieków stanowią inspirację. Jednak najsłynniejszym wyrobem artystycznym Beskidu Śląskiego są bez wątpienia koronki koniakowskie. Początkowo wykorzystywano je jedynie do ozdoby czepców, które nosiły wszystkie zamężne kobiety, jednak od początku XX wieku zaczęto ozdabiać nimi bluzki i koszule, a także pościel oraz serwety, które rozsławiły to rzemiosło na całym świecie. Koronki wykonywane są najczęściej z białej lub kremowej nici; pojedyncze elementy (tzw. „kwiotki”) wykonuje się osobno i na końcu łączy w całość. Wzory koronek koniakowskich – przekazywane w poszczególnych rodzinach z pokolenia na pokolenie – oparte są głównie na motywach roślinnych. Najpiękniejsze koronki zobaczyć można oczywiście w Trójwsi Beskidzkiej: w Muzeum Koronki - Izbie Pamięci Marii Gwarek lub Izbie Pamięci Kamieniarz – Kuboszczyk w Koniakowie, a także w warsztacie jednej z najbardziej znanych obecnie koronczarek - Beaty Legierskiej  w Istebnej.

żywa tradycja


Brenna
Istebna
Szczyrk
Ustroń
Wisła